Językoznawstwo kognitywne

0
175

Punktem wyjścia językoznawstwa kognitywnego jest stwierdzenie ze język ma charakter symboliczny (dla językoznawstwa generatywnego język to zbiór zdań). Symbolizm języka rozciąga się na wszystkie jego płaszczyzny, od fonetyki po pragmatykę. Uznanie znaczenia, a nie struktury za centralną sprawę języka, najważniejszy przedmiot zainteresowania językoznawstwa stawia językoznawstwo kognitywne w opozycji do wszystkich strukturalizmów.

Odmienne jest także postrzeganie kwestii arbitralności i konwencjonalności znaków językowych. De Saussure, a za nim cała tradycja strukturalna, uważał związek miedzy signifiant i signifie w obrębie znaku za całkowicie arbitralne, czyli dowolny, przypadkowy, nie umotywowany i nieprzewidywalny.

Językoznawstwo kognitywne utrzymuje, że arbitralność związku między signifiant i signifie to zawsze jedynie tylko kwestia stopnia i dlatego nie można mówić ze jest to związek całkowicie dowolny, przypadkowy, nie umotywowany i nieprzewidywalny. W istocie najmniejsze związki – morfemy, wykazują bardzo wysoki stopień arbitralności. Jednak im bardziej dany związek jest złożony, tym bardziej prawdopodobne, że będzie on mniej arbitralny. Np.: ”biały kot” jest mniej arbitralny niż „białe wino”.